AU czyli złoto

Złoto – to pierwiastek chemiczny oznaczany symbolem Au (z łacińskiego aurum), o liczbie atomowej 79. Należy do grupy miedziowców. Jest metalem szlachetnym o żółtej barwie, charakteryzuje się miękkością, jest kowalne. Jego masa atomowa wynosi 196,967, a gęstość 19,28 g/cm3. Topi się w temperaturze 1064°C, wrze przy 2800°C.

Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa aurora, znaczącego „jutrzenka, zorza poranna”. Złoto jest żółtym, błyszczącym metalem. Złoto jest jasnym metalem, mało aktywnym chemicznie. Wykazuje dobrą ciągliwość i kowalność, jest też bardzo dobrym przewodnikiem elektryczności i ciepła. Z powietrzem w temperaturze pokojowej nie reaguje. Złoto nie reaguje z fluorowcami. Nie rozpuszcza się w kwasach nieutleniających i nie ulega działaniu kwasu azotowego. Złoto ulega działaniu wody królewskiej. Występuje na +1 i +3 stopniu utlenienia. Tlenek złota (III) Au 2O3 wykazuje charakter amfoteryczny. Złoto to jeden z pierwszych wykorzystywanych przez człowieka metali. Jego kolor i połyskliwość sprawiały, że łatwo było dostrzec je w rzece. Gęstość złota ułatwiała wydobycie, a kowalność – jego
obrabianie do dowolnych form. Szczególny rozkwit wydobycia złota miał miejsce w okresie świetności państwa faraonów. Złoto symbolizowało tam ich boską władzę, wobec czego otaczano się nim w ogromnych ilościach. Z Egiptu złoto dotarło do Mezopotamii i na Bliski Wschód. Tam zyskało ono mniej symboliczne znaczenie i zaczęło być traktowane jako pieniądz. Pierwsze złote monety, z roztworu złota i srebra, tworzono już w VII w. p.n.e. w Lidii.

Złoto jest rzadko występującym pierwiastkiem w przyrodzie. Występuje głównie w postaci rodzimej ale tworzy też minerały np. sylwanit AuAgTe4. Zajmuje on pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej 73 miejsce (procenty wagowe).Pierwiastek ten nie występuje w stanie wolnym – znane minerały to: greenockit CdS, otavit CdCO3 i monteponit CdO. Najczęściej towarzyszy rudom cynku. Duże złoża kadmu występują na Śląsku. Pierwiastek ten stanowi 0.00002 % wagowego skorupy
ziemskiej i zajmuje 62 miejsce pod względem rozpowszechnienia. Złoto wykorzystuje się w jubilerstwie i do produkcji monet. Metalu tego używa się także do barwienia szkła. Znalazło zastosowanie również w elektronice i medycynie. Jego promieniotwórcze izotopy stosowane są jako znaczniki.

  • liczba elektronów: 79
  • ilczba neutronów: : 118
  • liczba protonów: 79
  • elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling):–1.42, 2.54
  • stopień utlenienia:+1, +3
  • przewodność elektryczna: 447.6 106 1/(m)
  • gęstość (293 K): 19.32 g/cm3
  • temperatura topnienia 1065°C, 3453 K
  • temperatura wrzenia:2087°C, 5900 K
  • ciepło właściwe: — Ciepło topnienia: 12.8kJ/mol
  • ciepło parowania: –334.4 kJ/mol
  • przewodność cieplna:–317W/(mK)
  • Najwięksi światowi producenci złota:
  • RPA – 27,2%
  • USA – 15,1%
  • Australia – 10,9%
  • Rosja i inne kraje WNP – 10,7%

Oprócz tego duże wydobycie notuje także Kanada, Brazylia i Chiny. Z tego w większości tworzona jest złota biżuteria, a ok. 10% zużywane jest przez przemysł, w szczególności elektroniczny. 5% złota używane jest w stomatologii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *